Zanieczyszczenie wód w Polsce

Zanieczyszczenie wód w Polsce

O zanieczyszczeniu wód możemy mówić wówczas, gdy w ich składzie w zwiększonej ilości występują substancje chemiczne, bakterie i mikroorganizmy, które nie są jej naturalnymi składnikami. Zmiany właściwości fizycznych, chemicznych i bakteriologicznych wód spowodowane są wprowadzeniem w nadmiarze substancji nieorganicznych ( stałych, płynnych, gazowych), organicznych, radioaktywnych czy ciepła. Prowadzi to ograniczenia lub uniemożliwienia wykorzystywania wody do picia i celów gospodarczych.  Zanieczyszczenie wód w Polsce spowodowane jest głównie odprowadzaniem ścieków komunalnych i przemysłowych, spłukiwaniem z pól nawozów i chemicznych środków ochrony roślin oraz przenikaniem zanieczyszczeń z hałd i wysypisk śmieci. Oprócz gospodarki komunalnej i rolnictwa największymi trucicielami naszych wód są zakłady przemysłu metalurgicznego, chemicznego i spożywczego. Wielkie elektrownie cieplne położone nad rzekami powodują ich zanieczyszczenie termiczne. Co trzecie miasto w Polsce odprowadza do wód powierzchniowych ścieki bez żadnego oczyszczenia. Zanieczyszczenie wód powierzchniowych powoduje zmniejszenie zasobów wody pitnej, co najbardziej odczuwalne jest w wielkich miastach. 

PODZIAŁ ZANIECZYSZCZEŃ

Ze względu na pochodzenie

  • naturalne – takie, które pochodzą z domieszek zawartych w wodach powierzchniowych i podziemnych – np. zasolenie, zanieczyszczenie związkami żelaza;
  • sztuczne – inaczej antropogeniczne, czyli związane z działalnością człowieka – np. pochodzące ze ścieków, spływy z terenów rolniczych, składowisk odpadów komunalnych. Zanieczyszczenia sztuczne także możemy podzielić na grupę biologicznych (bakterie, wirusy, grzyby, glony) oraz chemicznych (oleje, benzyna, smary, ropa, nawozy sztuczne, pestycydy, kwasy, zasady).

Ze względu na stopień szkodliwości:

  • bezpośrednio szkodliwe – fenole (gazownie, koksownie) kwasy cyjanowodorowy (gazownie), kwas siarkowy i siarczany, kwaśny deszcz (fabryki nawozów sztucznych, celulozownie, fabryki włókien sztucznych),
  • pośrednio szkodliwe – takie, które prowadzą do zmniejszenia ilości tlenu w wodzie poniżej poziomu niezbędnego do utrzymania przy życiu organizmów wodnych.
Wg kryterium trwałości zanieczyszczeń:
  • rozkładalne – zawierające substancje organiczne, potencjalnie trujące, lecz podlegające przemianom chemicznym do prostych związków nieorganicznych przy udziale bakterii (ścieki domowe)
  • nierozkładalne – zawierające substancje nie ulegające większym przemianom chemicznym i nie atakowane przez drobnoustroje (sole metale ciężkich)
  • trwałe – zawierające substancje ulegające rozkładowi biologicznemu w niewielkim stopniu i pozostające w środowisku w niezmiennej formie przez długi okres (pestycydy, fenole, produkty destylacji ropy naftowej)
Ze względu na źródło:
  • źródła punktowe – ścieki odprowadzane w zorganizowany sposób systemami kanalizacyjnymi, pochodzące głównie z zakładów przemysłowych i z aglomeracji miejskich,
  • zanieczyszczenia powierzchniowe lub obszarowe – zanieczyszczenia spłukiwane opadami atmosferycznymi z terenów zurbanizowanych nie posiadających systemów kanalizacyjnych oraz z obszarów rolnych i leśnych,
  • zanieczyszczenia ze źródeł liniowych lub pasmowych – zanieczyszczenia pochodzenia komunikacyjnego, wytwarzane przez środki transportu i spłukiwane z powierzchni dróg lub torfowisk oraz pochodzące z rurociągów, gazociągów, kanałów ściekowych, osadowych.

W Polsce czystość wód powierzchniowych podaje się w klasach. Rozróżnia się trzy klasy czystości:

I- wody nadające się do zaopatrywania ludności w wodę pitna, dla przemysłu spożywczego oraz do hodowli ryb łososiowatych

II- wody nadające się do hodowli ryb, hodowli zwierząt gospodarskich, urządzenia zorganizowanych kąpielisk oraz uprawiania sportów wodnych;

III- wody nadające się do zaopatrywania przemysłu oraz do nawadniania użytków rolnych;

NON- wody nie odpowiadające normom, są nadmiernie zanieczyszczone i niezdatne do użycia.

Większość polskich rzek niesie wody pozaklasowe, nie nadające się do żadnych celów. Na wielu obszarach zasoby wód podziemnych wyczerpują się, a nadmierny ich pobór grozi zachwianiem równowagi ekologicznej. Rosną koszty uzyskania czystej wody, co powoduje ograniczenie działalności gospodarczej.