Dlaczego detergenty są niebezpieczne dla środowiska?

Dlaczego detergenty są niebezpieczne dla środowiska?

Detergenty to powszechnie używane środki czystości. Stosowane są  zarówno w gospodarstwach domowych jak i w przemyśle. Są składnikami proszków do prania, płynów do mycia naczyń, zawierają je również środki zapobiegające elektryzowaniu się tkanin, szampony, żele pod prysznic itp. Dzielimy je na mydła i detergenty syntetyczne, nie zwierające mydeł. Detergenty jednak nie ulegają rozkładowi i są wyjątkowo trudne do usunięcia ze ścieków. Ich ilość w ściekach stale wzrasta i wpływa na zahamowanie procesów samooczyszczania się wody. Działają też toksycznie na organizmy żywe. Trafiając do środowiska naturalnego są dla niego ogromnym zagrożeniem. Wszystkie szkodliwe substancje przedostają się do środowiska naturalnego, skąd wraz z wodą i żywnością trafiają do naszego organizmu. Ludzkie ciało magazynuje je, najczęściej w wątrobie, tkance tłuszczowej czy mięśniach. W konsekwencji mogą pojawiać się duszności, problemy ze skórą i układem hormonalnym.

Największym zagrożeniem są zawarte w detergentach surfaktanty i fosforany. Uciążliwość surfaktantów wynika z ich właściwości fizykochemicznych, a mianowicie w skutek adsorpcji na powierzchni wody utrudniają one przenikanie tlenu w głąb wód naturalnych. Tym samym utrudniony jest rozwój organizmów żywych, a także samooczyszczanie się zbiorników wodnych w procesach biodegradacji. Poza tym podczas rozkładu biochemicznego samych surfaktantów zużywa się tlen, co pogłębia deficyt tlenowy wód.
Przy większej ilości surfaktantów występuje pienienie się wody, co stwarza kłopoty w pracy różnego typu urządzeń, m.in. turbin i urządzeń napowietrzających w oczyszczalniach ścieków.
Dzięki swym zdolnościom emulgujacym związki powierzchniowo czynne ułatwiają przedostawanie się do środowiska wodnego wielu substancji toksycznych, m.in. pesty-cydów, węglowodorów. W formie zemulgowanej, substancje te są znacznie łatwiej wchłanialne przez organizmy żywe, tak więc obecność surfaktantów wzmaga ich toksyczne działanie. W świetle tego używanie związków powierzchniowo czynnych do likwidowania rozlewów olejowych budzi poważne wątpliwości. Również oczyszczanie ścieków zawierających produkty ropopochodne jest bardzo utrudnione w przypadku obecności związków powierzchniowo czynnych.
Z kolei nadmierna zawartość fosforu w wodach powoduje ich eutrofizację, której przejawem jest nadmierny rozwój pełnych form życia, kosztem innych, czyli zachwianiem równowagi ekologicznej prowadzące w końcowych przypadkach do zamierania życia w zbiornikach wodnych. Wspomnieć też można, że źródłem zanieczyszczeń fosforowych są nie tylko proszki detergentowe, ale także nawozy sztuczne. Przyroda jest w stanie radzić sobie ze skutkami obecności wielu środków czyszczących, rozkładając je w procesach biodegradacji. Jest jednak bezradna w przypadku fosforanów.